رفتن به محتوای اصلی
دادیکا
رَستان
اداره حقوقیمعتبرمشورتی

در مواردی که زوجه پس از فوت همسر به عنوان قیم صغار تعیین می‌شود و متعاقباً در صدد مطالبه مهریه از ماترک متوفی برمی‌آید، رویه حاکم چنین است که برای حفظ حقوق صغار…نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۷۵۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه
۷/۱۴۰۰/۱۷۵۸
تاریخ نظریه
۱۴۰۱/۰۴/۲۸
مرجع صادرکننده
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

متن استعلام

در مواردی که زوجه پس از فوت همسر به عنوان قیم صغار تعیین می‌شود و متعاقباً در صدد مطالبه مهریه از ماترک متوفی برمی‌آید، رویه حاکم چنین است که برای حفظ حقوق صغار و محجورین، قیم باید از قیمومیت استعفا دهد و قیم دیگری برای صغیر یا محجور که جزو ورثه و طرف دعوی هستند، تعیین شود. خواهشمند است نظریه مشورتی آن اداره کل را در خصوص پرسش‌های زیر اعلام فرمایید: 1- آیا قیم لزوماً می‌بایست پیش از طرح دعوی به طرفیت ورثه (که صغار هم جزو آن‌ها هستند) از سمت خود استعفا دهد و قیم دیگری برای صغار تعیین شود؟ 2- با توجه به این‌که سند نکاحیه سند رسمی است، آیا وصول مهریه از طریق دایره اجرای ثبت و بدون طرح دعوای حقوقی متصور است؟ آیا در این صورت نیز قیم باید از سمت خود استعفا دهد؟ 3- چنانچه قیم از سمت خود استعفا ندهد و جهت مطالبه مهریه طرح دعوا کند و یا از طریق اداره اجرای ثبت نسبت به وصول مهریه اقدام کند، اولاً، دادگاه رسیدگی‌کننده چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟ ثانیاً، چه اقدامی از سوی دایره سرپرستی متصور است؟

شماره استعلام ۱۴۰۰-۱۱-۱۷۵۸ح

متن نظریه

1- در فرضی که زوجه، قیم فرزند صغیر شوهر متوفای خود است، چنانچه صغیر را نیز به عنوان وارث متوفی طرف دعوای مطالبه مهریه خود قرار دهد، پیش از اقامه دعوی باید از قیمومت استعفا کند و مراتب را با ذکر علت به اداره امور سرپرستی صغار و محجورین یا دادستان اعلام کند تا با تعیین قیم دیگری برای صغیر بتواند به طرفیت وی طرح دعوا کند. 2- در فرض سؤال، اجرا و وصول مهریه از طریق اجرای ثبت توسط زوجه به شرط استعفای وی از سمت قیمومت و تعیین قیم جدید برای صغار توسط دادستان ممکن خواهد بود. ضمناً در مواردی مانند استیفای مهریه مادر که قیم محجور است از ترکه متوفی، با عنایت به مقررات حاکم؛ از جمله ماده 1241 قانون مدنی، این امر با توافق با دیگر ورثه و نسبت به سهم مولی‌علیه با تصویب دادستان بلامانع است و علی‌الاصول نیازی به طرح دعوا نیست. 3- در فرض اقامه دعوای مطالبه مهریه یا درخواست اجرای آن از طریق واحد اجرای ثبت بدون استعفای قیم، با توجه به این‌که مطابق اصول حقوقی قیم نمی‌تواند هم‌زمان خواهان و نماینده خوانده باشد و منافع خواهان با صغیر (مولی‌علیه) در تعارض است و برابر ماده 86 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 شخصی که اهلیت ندارد، می‌تواند از دفاع امتناع نماید و از طرفی تعیین قیم موقت (اتفاقی) توسط دادستان وفق ماده 70 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 برای موارد ارتکاب جرم پیش‌بینی شده است و قابل تسری به دعاوی حقوقی نیست و همچنین ماده 56 قانون امور حسبی مصوب 1319 ناظر به مواردی است که در جریان دادرسی، دادگاه از وجود صغیر بدون ولی و قیم مطلع شود و حال آن‌که در فرض سؤال، صغیر دارای قیم است؛ اما به جهت تعارض منافع امکان دفاع از مولی‌علیه خود را ندارد و لذا این فرض منصرف از موضوع ماده 56 قانون امور حسبی مصوب 1319 است؛ بنابراین در فرض اقامه دعوا از ناحیه خواهان (قیم) به طرفیت صغیر (مولی‌علیه) قابلیت استماع ندارد. در خصوص مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت نیز با عنایت به مراتب فوق، بدون استعفای قیم، تعقیب عملیات اجرایی ممکن نیست.

مطالعه را به پژوهش تبدیل کنید

این سند به چه منابعی وصل است؟

دلیل ارتباط‌ها را ببینید، منابع را مقایسه کنید و مسیر مطالعه خودتان را بسازید.

۴ ارتباط ثبت‌شده مقایسه منابع پرونده شخصی
کشف ارتباط‌ها

مستند قانونی این نظریه

نظریه‌های دیگر درباره‌ی همین مواد

اداره حقوقی۱۴۰۳/۰۴/۲۲

حق طلبکاران مختلف نسبت به مال توقیف شده

در پرونده‌ای با موضوع وقوع سانحه منجر به فوت فردی غیر نظامی، دیه متوفی در مرحله پرداخت از سوی یگان مربوطه است و اخطاریه واحد اجرای احکام مدنی مبنی بر توقیف دیه به نفع طلبکاران متوفی واصل شده است؛ اداره اجرای سازمان ثبت املاک و اسناد کشور نیز پس از اقدام زوجه برای مطالبه مهریه از محل دیه، اخطاریه‌ای برای واحد اجرای احکام کیفری جهت توقیف وجه دیه ارسال کرده است. با توجه به مراتب یادشده، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: 1- با توجه به اینکه پیش از اقدام زوجه برای توقیف دیه زوج متوفی؛ طلبکاران از طریق دادگاه حقوقی دیه متوفی را توقیف کرده‌اند، کدام‌یک از طلبکاران یا زوجه در وصول مطالبات خود حق تقدم دارند؟ 2- با توجه به اینکه مطابق بند سوم ماده 148 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 مهریه زوجه دارای حق تقدم است، چه میزان از مهریه از این امتیاز برخوردار است؟ میزان مذکور در این بند و یا میزان مقرر در ماده 226 قانون امور حسبی مصوب 1319 و یا آنکه میزان حق تقدم بر اساس شاخص بانک مرکزی تعیین می‌شود و یا آنکه اساساً تمام مهریه از حق تقدم برخوردار است؟

نظریه ۷/۱۴۰۲/۱۱۶۰
اداره حقوقی

تیرماه ۱۴۰۰

وفق ماده 541 آیین دادرسی کیفری: هرگاه اجرای مجازات منوط به درخواست محکوم له باشد و در تقاضای اجرای آن بدون داشتن عذر موجه تاخیر کند به دستور قاضی اجرای احکام کیفری به وی ابلاغ می شود تا ظرف سه ماه تصمیم خود را درباره اجرای حکم اعلام کند. منظور قانون گذار اجرای چه نوع مجازات هایی است؟ آیا منظور اجرای مجازات جرایم قابل گذشت است یا موضوع به نحو دیگری است؟

نظریه ۱۴۰۰/۰۴/۲۸
اداره حقوقی۱۳۹۶/۰۲/۱۷

نظر به تبصره یک ماده314 قانون آئین دادسرای کیفری مصوب4/12/92 که مقرر می¬دارد: هرگاه شخصی متهم به ارتکاب جرایم متعددی می¬باشد که رسیدگی به بعضی از آنها در صلاحیت…

نظر به تبصره یک ماده314 قانون آئین دادسرای کیفری مصوب4/12/92 که مقرر می¬دارد: هرگاه شخصی متهم به ارتکاب جرایم متعددی می¬باشد که رسیدگی به بعضی از آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک و رسیدگی به بعضی دیگر در صلاحیت دادگاه کیفری دو است به تمام جرائم او در دادگاه کیفری یک رسیدگی می¬شود آیا در مواقعی که رسیدگی به اتهام متهم مستقیماً در صلاحیت دادگاه کیفری یک می¬باشد مثل زنای به عنف و اتهامات دیگر مثل ضرب و جرح عمدی ساده و غیره که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری دو می¬باشد نیز وجود داشته باشد وظیفه دادسرا و بازپرس در چنین مواقعی ارسال کل پرونده با صدور قرار عدم صلاحیت به دادگاه کیفری یک است یا آنکه صرفاً در خصوص اتهامی که رسیدگی به اتهامی که رسیدگی به آن مستقیماً در صلاحیت دادگاه کیفری یک است قرار عدم صلاحیت صادر و مابقی اتهامات با کیفرخواست به دادگاه کیفری یک ارسال می-شود.

نظریه ۳۶۴/۹۶/۷
اداره حقوقی۱۳۹۹/۰۳/۲۴

چنانچه طلاق رجعی صادر شود و دادنامه قطعیت پیدا کند، اما پیش از اجرای صیغه طلاق، زوجه مهریه خود را بذل کند، آیا طلاق رجعی به طلاق خلعی تبدیل می‌شود؟

چنانچه طلاق رجعی صادر شود و دادنامه قطعیت پیدا کند، اما پیش از اجرای صیغه طلاق، زوجه مهریه خود را بذل کند، آیا طلاق رجعی به طلاق خلعی تبدیل می‌شود؟ الف- آیا دادگاه با توجه به اینکه رای مقتضی را مبنی بر طلاق رجعی صادر کرده است مواجه با تکلیفی است؟ ب- سردفتر رسمی طلاق باید طلاق را تحت عنوان طلاق رجعی به ثبت برساند یا طلاق خلع؟

نظریه ۷/۹۸/۱۴۷۵
اداره حقوقی۱۳۹۸/۱۰/۱۷

احتراما شخص ثالث به حکم قطعی اعتراض می کند اعتراض ثالث اصلی و در اولین جلسه دادرسی دادخواست جلب ثالث تقدیم می‌نماید حال سوال آن است که امکان تقدیم دادخواست جلب ثالث در مرحله رسیدگی به اعتراض ثالث وجود دارد یا خیر.

احتراما شخص ثالث به حکم قطعی اعتراض می کند اعتراض ثالث اصلی و در اولین جلسه دادرسی دادخواست جلب ثالث تقدیم می‌نماید حال سوال آن است که امکان تقدیم دادخواست جلب ثالث در مرحله رسیدگی به اعتراض ثالث وجود دارد یا خیر./ع

نظریه ۷/۹۸/۱۲۹۸
اداره حقوقی۱۳۹۹/۰۲/۲۷

در ماده 1025 قانون مدنی مقرر شده است وراث غایب مفقودالاثر می‌توانند پس از گذشت دو سال تمام از آخرین خبر غایب و قبل از صدور حکم موت فرضی از دادگاه درخواست نمایند…

در ماده 1025 قانون مدنی مقرر شده است وراث غایب مفقودالاثر می‌توانند پس از گذشت دو سال تمام از آخرین خبر غایب و قبل از صدور حکم موت فرضی از دادگاه درخواست نمایند که دارایی غایب را به تصرف آنها بدهد با توجه به اینکه به موجب ماده بند 15 ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 امور راجع به غایب مفقودالاثر در صلاحیت دادگاه خانواده است آیا صدور حکم تصرف موقت اموال از امور راجع به غایب مفقودالاثر و در صلاحیت دادگاه خانواده است و آیا اخذ تضمین از وراث موضوع ماده 1026 قانون مدنی توسط دادگاه صورت می‌گیرد.؟

نظریه ۷/۹۹/۱۴۹

همه‌ی نظریه‌های مشورتی در بانک قوانین

درباره‌ی اعتبار این متن: این نسخه برای مطالعه و ارجاع سریع منتشر شده است. نظریه‌ی مشورتی منبعِ الزام‌آور نیست و مبنای هر اقدام قضایی باید قانون و رویه‌ی لازم‌الاتباع باشد.