هدف و وظایف اساسی وزارت نفت به شرح ذیل تعیین میگردد: الف - هدف هدف از ایجاد وزارت نفت اعمال اصل مالکیت و حاکمیت ملی ایران بر ذخائر و منافع نفت و گاز کشور و بر صنایع و تأسیسات نفت، گاز و پتروشیمیو وابسته به آن در بهرهبرداری و بازاریابی است. ب - وظایف اساسی
- صیانت ذخائر و بهرهبرداری صحیح و مناسب از منابع نفت و گاز کشور.
- نگاهداری و حفظ تأسیسات صنایع نفت، گاز و پتروشیمی و سایر تأسیسات وابسته.
- کوشش در بسط تکنولوژی و دانش صنعتی مربوطه در جهت خودکفایی هر چه بیشتر و بینیازی از خارج.
- نظارت بر امور مربوط به صادرات نفت و فرآوردههای نفتی، گاز و محصولات پتروشیمی و وابسته و تصویب نهایی قراردادهای مربوط به امورفوق و سایر قراردادها.
- هماهنگی عملیات و فعالیتهای واحدهای مختلف صنایع نفت، گاز و پتروشیمی و ایجاد و حفظ هماهنگی با سازمانهای دولتی و سیاستانرژی کشور.
- تعیین خط مشی و سیاست کلی و مقررات عمومی ناظر بر شرکتهای تابعه و وابسته.
- تطبیق و تلفیق برنامههای عملیاتی، مالی و بازرگانی شرکتهای تابعه و تدوین و تنظیم برنامه جامع در قالب برنامههای ملی و سیاستهایاقتصادی و اجرایی دولت.
- برنامهگذاری اجرای طرحهای بزرگ سرمایهای و نحوه تأمین منابع مالی لازم.
- برنامه توسعه یا تحدید فعالیتهای موجود و یا ایجاد فعالیتهای جدید.
- اعمال نظارت عالیه و کنترل عملکرد شرکتهای تابعه در زمینههای فنی، اداری، حقوقی، مالی و بازرگانی در مراحل اجرایی و پیشرفتعملیات.
- تهیه و تدوین سازمان ستادی وزارت نفت و ساخت کلی شرکتهای تابعه، نظارت بر سازماندهی در شرکتهای مذکور و حصول اطمینان ازرعایت اصول مصوبه و تبعیت از اهداف و خط مشی کلی.
- نظارت بر اجرای ضوابط و خط مشی کلی ارزیابی و طبقهبندی مشاغل و هماهنگ ساختن نتایج
- نظارت و سرپرستی روابط بینالمللی و نظارت بر امور نمایندگیهای وزارت نفت در خارج از کشور
- مسئولیت برقراری و حفظ رابطه با قوه مقننه و مقامات عالیه کشوری و لشکری
- نمایندگی ایران در مجامع نفتی بینالمللی
- نمایندگی صنایع نفت در شورای عالی انرژی و شورای اقتصاد.
- انجام بررسیهای ضرور نسبت به ایجاد، انحلال، تجزیه و یا ادغام شرکتهای تابعه و وابسته و کسب مجوز قانونی از مراجع ذیصلاح.