رفتن به محتوای اصلی
دادیکا
رَستان
آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌ها

مصوبه مبانی، اصول و الزامات پیادهسازی برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی

سال تصویب
۱۴۰۱
ماده
۶
مرجع تصویب
شورای عالی انقلاب فرهنگی
آخرین بروزرسانی
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
ماده۱

تعریف و عرصه های سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی ۱ـ۱ـ تعریف: منظومه الگوهای زیستی انتخابی و نسبتاً پایدار، مبتنی بر نظامهای اعتقادی، علمی، اخلاقی، معنوی و موازین شرعی اسلام که بر بستر زیستبوم ایران، در ساحتهای چهارگانۀ روابط با خدا، خود، انسان ها و دنیا و دستاوردهای بشری، در جهت شکلگیری تمدن نوین اسلامی با سازوکارهای حکمرانی در دولت اسلامی در مواجهه با سبکهای زندگی معارض و رقیب تقویت میشود. ۲ـ۱ـ عرصههای سبک زندگی ذیل ساحتهای روابط انسانها: الف. ساحت رابطه با خدا: ۱ـ۲ـ۱ـ معنویت، مناسک عبادی و شعائر دینی؛ ب. ساحت رابطه با خود: ۲ـ۲ـ۱ـ تحصیل، تربیت اخلاقی و اندیشه ورزی؛ ۳ـ۲ـ۱ـ تنظیم زمان، فراغت و تفریحات؛ ۴ـ۲ـ۱ـ مدیریت سلامت و حفظ بدن (بهداشت و ورزش)؛ ۵ـ۲ـ۱ـ تغذیه؛ ج. ساحت رابطه با انسانها: ۶ـ۲ـ۱ـ پوشش، آرایش و مُد؛ ۷ـ۲ـ۱ـ رفتارهای اقتصادی و الگوی مصرف؛ ۸ـ۲ـ۱ـ کسب و کار و کارآفرینی؛ ۹ـ۲ـ۱ـ ازدواج، روابط جنسی و روابط خانوادگی؛ ۱۰ـ۲ـ۱ـ تعاملات اجتماعی و اخلاق شهروندی؛ ۱۱ـ۲ـ۱ـ رفتار سیاسی؛ د. ساحت رابطه با دنیا و دستاوردهای بشری: ۱۲ـ۲ـ۱ محیط زیست و طبیعت؛ ۱۳ـ۲ـ۱ـ فناوریهای نو، فضای مجازی و رسانههای جمعی و اجتماعی؛ ۱۴ـ۲ـ۱ـ شهرسازی، معماری و طراحی فضاهای زندگی.

تبصره

سایر عرصههای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، با توجه به رهنمودهای مقام معظم رهبری(مدظله العالی) و عرصههای نوظهور علم و فناوری و با در نظر گرفتن نیازهای زندگی، پس از تصویب ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشهی مهندسی فرهنگی کشور، به این مجموعه افزوده خواهد شد و برنامه تقسیم کار ملی آن به جدول پیوست اضافه خواهد شد تا در چارچوب این سند، برنامه سبک زندگی در آن محورها تنظیم و تصویب شود.

ماده۲

مبانی سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی[۱] ۱ـ۲ـ برساختن سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی بر اساس آموزههای اسلام ناب محمدی(ص) و پرتوافکنی اصول و ارزش های اسلامی در بستر فرهنگ غنی ایرانی در عرصه های زندگی مردم؛ ۲ـ۲ـ بهرهبرداری از امتداد نظامهای پنجگانه اعتقادی، علمی، اخلاقی، معنوی و شرعی اسلام، در ساحتهای ارتباطی انسان با خدا، خود، انسانها و دنیا و دستاوردهای بشری، بهمنظور تعیین عرصهها و حوزههای سبک زندگی؛ ۳ـ۲ـ دنیا به مثابه بستر آزمون و تمهید کیفیت حیات انسان پس از مرگ بهعنوان ثمره الگوی زیست در دنیا؛ ۴ـ۲ـ ابتنای سبک زندگی بر اختیار و قدرت انتخاب آگاهانه با فراهم بودن کیفیت قابل قبول برای زندگی و با رعایت کرامت و منزلت انسان ها؛ ۵ ـ۲ـ پذیرش ظرفیت برابر زن و مرد در پیمودن مراتب کمال انسانی و قرب الهی به رغم تفاوت های جسمی، روحی و روانی؛ ۶ ـ۲ـ تقدم انتخاب فرد بر مجموعه افراد در حیطه شخصی با رعایت تقدم مصالح جامعه بر منافع فردی در حیطههای اجتماعی در مقام تعارض های فرد و جامعه؛ ۷ـ۲ـ محوریت خانواده، پیوندهای خانوادگی و روابط خویشاوندی در شکلگیری هویت افراد و تحقق ارزشهای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی؛ ۸ ـ۲ـ سبک زندگی به‌مثابه برونداد و ثمره فرهنگ و نظامات اجتماعی در قالب الگوهای رفتاری نسبتاً پایدار؛ ۹ـ۲ـ تأثیر باورها، گرایش ها، انگیزه ها، استطاعت و وُسع فردی و خانوادگی، فرهنگ عمومی و محلی و نظام حکمرانی در انتخاب های افراد و شکلگیری سبک زندگی آنها؛ ۱۰ـ۲ـ جامعیت و نظاموارگی سبک زندگی اسلامی و شمول آن به همه عرصههای حیات؛ ۱۱ـ۲ـ پذیرش تفاوت ها و تکثر سلیقهها در سبک زندگی، متناسب با اراده متمایز افراد و جوامع، با تأکید بر مشترکات فطرت و اختصاصات بومی در چارچوب موازین اسلام ناب محمدی(ص)؛ ۱۲ـ۲ـ بروز، ظهور و تکامل شخصیت انسان در بستر جامعه و تعامل و مشارکت با سایر انسان ها و فرهنگها بر پایه عدالت با تأکید بر دسترسی برابر به فرصت های تربیتی، تحصیلی، شغلی و بهرهمندی از منابع ملی در سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی؛ ۱۳ـ۲ـ تکامل در چارچوب های بینشی و گرایشی و منزلت اجتماعی افراد، فرهنگ و شرایط جامعه، نهادها و ساختارهای حکمرانی، فناوریها، مصنوعات و نمادهای زندگی به عنوان لازمه اعتلای سبک زندگی؛ ۱۴ـ۲ـ تحقق سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، بهعنوان لازمۀ انتظار فرج و ایجاد آمادگی در جامعه برای ظهور مهدی موعود (عج)؛ ۱۵ـ۲ـ تأثیر فناوری بر تقویت هویت افراد و افزایش توانایی‌های ادراکی و تحریکی و اراده خودآگاه و ناخودآگاه در عرصههای سبک زندگی؛ ۱۶ـ۲ـ ظرفیت فضای مجازی و فناوریهای ارتباطی و هوشمند برای تحقق خواسته‌های جهاننگرانه بشری و اتصال به همه امور جهان، بر اساس ویژگی سیال بودن و ظرفیت حرکت و جابهجایی نامحدود، دسترسی فراگیر و تصرفات آسان.

ماده۳

اصول تدوین برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی[۲] ۱ـ۳ـ اتخاذ رویکرد تعاملی در بهره مندی از عقل سلیم و تجارب مفید بشری، یافته های علمی و فناوری در سایه سار تعالیم حیاتبخش اسلام و رهنمودهای ولایت فقیه بهمنظور تدوین و اولویتگذاری برنامه ها و اقدامات مرتبط با اعتلای سبک زندگی؛ ۲ـ۳ـ اقدام برای شناسایی، معرفی و ترویج الگوهای رفتاری مقبول در جامعۀ اسلامی و مرزگذاری دقیق و تبیین چگونگی مواجهه با سبک های زندگی نامناسب؛ ۳ـ۳ـ توجه به استطاعت و قدرت انتخاب، عاملیت و فردیت انسان و تأثیر سازوکارهای ایجابی و سلبی و الزامات درونی و بیرونی بر آن و اجتناب از الزام صرف در مقام گفتمانسازی، سیاست گذاری، برنامه ریزی، پیاده‌سازی و نظارت؛ ۴ـ۳ـ توجه به اقتضائات جنسیتی و ارائه پاسخها، الگوهای رفتاری و برنامههای متناسب با نیازها و خصوصیات گروههای اجتماعی، بهویژه بانوان؛ ۵ ـ۳ـ برخورداری از نگرش جامع و نظاممند برای حرکت اعتلابخش از وضع موجود به وضع مطلوب و اتخاذ رویکرد فرایندی و بلندمدت؛ ۶ ـ۳ـ اتخاذ رویکرد آینده نگرانه و توجه به سرعت تغییر در پدیده ها و پویایی الگوهای رفتاری و تقویت رویکرد پیشگیری و مصونیتبخشی و پرهیز از انفعال در مواجهه با تحولات عرصه های سبک زندگی؛ ۷ـ۳ـ بهرسمیت شناختن تفاوت سلیقهها و توجه به شکل گیری مقاومت خودآگاه و ناخودآگاه و احتمال هنجارشکنی افراد در برابر تحدید و نادیده گرفتن اراده و سلیقه مشروع آن ها و تحمیل الگوهای رفتاری منافی با هویت متمایز شخصی؛ ۸ ـ۳ـ اعتلای توأمان حکمت نظری و حکمت عملی و تعدیل سطح گرایش ها و انگیزه های طبیعی انسان ها و وضع قوانین و مقررات عادلانه به منظور ارتقای سطح کیفیت انتخاب های آگاهانه و اختیاری افراد، به جای گسترش رویکردهای صرفاً تحمیلی و الزام آور؛ ۹ـ۳ـ تقویت بنیان و تأثیرگذاری خانواده و پیوندهای خانوادگی و خویشاوندی و همسایگی بهمنظور ارتقای هویت مطلوب بر پایۀ ارزشهای فرهنگ اسلامی ـ ایرانی؛ ۱۰ـ۳ـ دسترسی به حداقل‌های عفاف و کفاف برای تأمین شرایط انتخاب گری فردی و جمعی سبک زندگی مطلوب؛ ۱۱ـ۳ـ تمهید و آمادهسازی آحاد مردم در عرصههای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی در راستای انتظار برای ظهور مهدی موعود (عج)؛ ۱۲ـ۳ـ اهتمام به اعتلای سبک زندگی گروه های مرجع و تأثیرگذار در رفتارهای جامعه و رعایت الگوهای مطلوب رفتاری برای حکمرانان؛ ۱۳ـ۳ـ طراحی سازوکارهای اعتلای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی با توجه دقیق به گسترش بیحدّ و مرز ارتباطات در فضای مجازی و حاکمیت الگوی دوفضایی یکپارچه و هوشمند و درهم تنیدگی فضای فیزیکی و مجازی؛ ۱۴ـ۳ـ اتخاذ تدابیر لازم بهمنظور تأثیرپذیری صحیح و مناسب سبک زندگی، از فناوری‌ها و فضای مجازی و پدیده هوشمندسازی، ساختارهای حکمرانی و نهادهای اجتماعی، عوامل محیطی و سبک های زندگی رقیب و مهاجم در چارچوب مبانی اسلامی و اقتضائات بومی؛ ۱۵ـ۳ـ اتخاذ تدابیر لازم بهمنظور هدایت ذائقه عمومی جامعه متناسب با سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی و شناسایی کالاها، خدمات و محصولات سبکساز و فرهنگساز با توجه توأمان به نیازها و انتظارات و ذائقه های کنونی اقشار مختلف اجتماعی بر اساس ارزشها و معیارهای مطلوب؛ ۱۶ـ۳ـ ایجاد زمینه نقشآفرینی فعال بخش های مردمی، عمومی و خصوصی در تعامل با دولت بهمنظور تأمین مشارکت حداکثری مردم در پیادهسازی برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی.

ماده۴

الزامات پیاده سازی و اجرای[۳] برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی ۱ـ۴ـ تدوین و بازطراحی الگوهای مطلوب سبک زندگی با رویکرد اسلامی ـ ایرانی بر اساس مراحل چرخه عمر آحاد، اقشار و صنوف مختلف جامعه حسب زیستبوم شهری، روستایی و عشایری در عرصه های سبک زندگی؛ ۲ـ۴ـ اعتلای گفتمان سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی در سطوح ملی، منطقهای و بین المللی و تقویت همگرایی و ایجاد شبکه ارتباطی با ملتها و دولتهای مختلف بر اساس ارزشهای مشترک سبک زندگی با بهرهگیری از فناوریهای نوپدید. ۳ـ۴ـ تسهیل انتقال بین نسلی و تقویت سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی با اعتلای نظام تربیت رسمی و غیر رسمی جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش؛ ۴ـ۴ـ فرهنگ سازی و نهادینه سازی ارزش ها، هنجارها، مناسک، رفتارها، نمادها و موازین سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، از طریق استقرار زنجیره ارزش صنایع فرهنگی و فناوریهای نرم از جمله: طراحی بازی‌ها، سرگرمیها و ابزارهای فناورانه نوپدید، ایجاد شهرکهای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، در مواجهه با روندها و تغییرات محیطی با تأکید بر سبکهای زندگی رقیب؛ ۵ ـ۴ـ بهره برداری حداکثری از ظرفیت نظام تبلیغ و ترویج، گروه های مرجع صالح، نظام رسانه ای و فناوریهای نوپدید؛ ۶ ـ۴ـ پشتیبانی از پیادهسازی برنامه جامع سبک زندگی و مانعزدایی اجرایی از طریق بازبینی و اصلاح سیاست ها، برنامه ها، ساختارها و سازوکارها، قوانین و مقررات منافی و ناسازگار با مبانی و اصول سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، بهویژه در عرصههای اقتصادی و سیاسی؛ ۷ـ۴ـ توسعه زیرساختهای فناورانه بومی و بهرهگیری از شبکه ملی اطلاعات و بهکارگیری سکوهای ارتباطی حضوری و مجازی بهمنظور مدیریت و هدایت ابزارهای فرهنگساز و سبکساز در جهت مطلوب. ۸ ـ۴ـ بهفعلیت درآوردن ظرفیت ها و جلب مشارکت سرمایههای بالقوۀ کشور از قبیل مدارس، مساجد، دانشگاهها، حوزههای علمیه و... در راستای انتقال، تقویت و تثبیت سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی.

ماده۵

الگوی تقسیم کار ملی

  1. ۵ ـ ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشه مهندسی فرهنگی کشور موظف است طبق جدول تقسیم کار ملی پیوست، با همکاری ستادهای دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس این سند، «برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی» را با رعایت «چارچوب تدوین اسناد ملی حوزه فرهنگ» تهیه، تصویب و ابلاغ نماید.
  2. ۵ ـ با توجه به مفاد چارچوب تدوین اسناد فرهنگی (مصوب ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشۀ مهندسی فرهنگی کشور) و با عنایت به نقش ویژه حوزه علمیه، سازمان صداوسیما، وزارت آموزش و پرورش، سازمان برنامه و بودجه، معاونت رئیس جمهور در امور زنان و خانواده، سازمان بسیج مستضعفین، کمیسیون تخصصی مجلس شورای اسلامی؛ نماینده هر یک از دستگاه های مذکور و نمایندگانی از تشکلهای مردمنهاد، حلقههای واسط مردمی و دانشگاه تخصصی ذیربط به انتخاب دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو همه کمیتههای تدوین برنامه‌‌های موضوعی سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی خواهند بود.
  3. ۵ ـ بهمنظور راهبری تدوین و ایجاد هماهنگی و انسجام و وحدت رویه در تنظیم برنامههای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی؛ کمیسیون سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی بهصورت موقت ذیل ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشه مهندسی فرهنگی کشور با مشارکت دستگاههای ذیربط و صاحبنظران و گروههای مؤثر تشکیل میشود.
  4. ۵ ـ مسئولیت پیگیری اجرا و نظارت بر حسن اجرای برنامههای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی بر عهده شورای فرهنگ عمومی کشور است. این شورا گزارش سالانه نظارت و اثربخشی برنامهها را به ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشه مهندسی فرهنگی کشور ارائه می نماید.
  5. ۵ ـ مرجع روزآمدسازی این سند، شورای عالی انقلاب فرهنگی و مرجع تصویب و روزآمدسازی برنامه جامع سبک زندگی، ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشه مهندسی فرهنگی کشور است که حداکثر بایستی هر پنج سال یک بار با توجه به پیمایش تغییرات سبک زندگی و اقدامات جبهه رقیب، انجام پذیرد.
ماده۶

این مصوبه مشتمل بر یک مقدمه، ۶ ماده و ۴۷ بند و یک پیوست تحت عنوان «جدول تقسیم کار ملی دستگاه های اصلی و همکار برای تدوین و اجرایی سازی برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی» در جلسات ۳۵۶، ۳۵۷، ۳۵۸، ۳۵۹، ۳۶۱، ۳۷۲ و ۳۷۴ مورخ ۱۴۰۱/۰۲/۰۶، ۱۴۰۱/۰۲/۲۰، ۱۴۰۱/۰۳/۰۳، ۱۴۰۱/۰۳/۱۷، ۱۴۰۱/۰۳/۳۱، ۱۴۰۱/۰۶/۰۸ و ۱۴۰۱/۰۶/۲۲ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب؛ و مطابق مفاد تبصره ۴ ماده ۲۰ آیین نامه داخلی شورای عالی انقلاب فرهنگی، در جلسه ۸۷۲ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۱۰ شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوب تلقی گردید و از تاریخ ابلاغ، لازم الاجراء است. پیوست: جدول تقسیم کار ملی دستگاه های مسئول و همکار برای تدوین و اجرایی سازی برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی ۱. منظور از مبانی سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی در این سند، گزاره های توصیفی است که ترسیم مناسبی از ماهیت و چیستی برنامه مطلوب سبک زندگی و عناصر لازم برای اسلامی و ایرانی تلقی شدن آن ایجاد می نماید. ۱. منظور از اصول تدوین برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی در این سند، گزاره های تجویزی است که چگونگی تدوین برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی را معین می نماید. ۲. منظور از الزامات پیادهسازی و اجرای برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی عبارت است از مجموعه زیرساختها و اقدامات لازم برای موفقیت در تحقق کامل برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ایرانی رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ سیدابراهیم رئیسی

مطالعه را به پژوهش تبدیل کنید

این سند به چه منابعی وصل است؟

دلیل ارتباط‌ها را ببینید، منابع را مقایسه کنید و مسیر مطالعه خودتان را بسازید.

۰ ارتباط ثبت‌شده مقایسه منابع پرونده شخصی
کشف ارتباط‌ها
پرسشی درباره‌ی مصوبه مبانی، اصول و الزامات پیادهسازی برنامه جامع سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی دارید؟

پرسش رایگان ثبت می‌شود و وکلای عضوِ رستان پاسخ می‌دهند. برای پرونده‌ی مشخص، از وکیلِ تأییدشده‌ی استانِ خودتان مشاوره بگیرید.