رفتن به محتوای اصلی
دادیکا
رَستان
قوانین و مقررات پایه

خلاصه برنامه پنجم عمرانی کشور

فصل اول هدفهای اساسی سیاستها و خط مشی‌های کلی برنامه پنجم مقدمه رشد مداوم اقتصادی و تحولات عمیق اجتماعی طی ده سال گذشته موجب شده که جامعه ایرانی به سرعت وارد مراحل تکامل اقتصادی و اجتماعی‌گردد. در جریان این توسعه افقها…

سال تصویب
۱۳۵۲
مرجع تصویب
مجلس شورای اسلامی
آخرین بروزرسانی
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
فصل اول هدفهای اساسی سیاستها و خط مشی‌های کلی برنامه پنجم مقدمه رشد مداوم اقتصادی و تحولات عمیق اجتماعی طی ده سال گذشته موجب شده که جامعه ایرانی به سرعت وارد مراحل تکامل اقتصادی و اجتماعی‌گردد. در جریان این توسعه افقها و فرصتهای جدیدی در برابر ایران قرار می‌گیرد و در عین حال لزوم آمادگی کامل برای روبرو شدن با مسائل پیچیده‌تری‌نیز مطرح می‌شود. تجربه کشورهای دیگر جهان اعم از توسعه یافته و یا در حال توسعه نشان می‌دهد که رشد سریع درآمد ملی لزوماً همیشه همراه با توزیع عادلانه‌تر آن‌بین گروه‌های مختلف جامعه نمی‌باشد ولی در سایه انقلاب اجتماعی و اقتصادی ایران نه تنها درآمد سرانه سریعاً افزایش یافته بلکه گامهای بلندی نیز در‌راه توزیع عادلانه‌تر ثروت برداشته شده است. همان طور که شاهنشاه در نطق افتتاحیه دوره جدید مجلسین سنا و شورای ملی فرمودند "سیاست ما در‌برنامه پنج‌ساله پنجم به خصوص متکی بر دو اصل رونق کشاورزی و توسعه امور رفاه اجتماعی است به طوری که با اجرای این برنامه سطوح زندگی‌عمومی خصوصاً طبقاتی که از درآمد و رفاه کمتری برخوردارند بالا برود و در عین حال هر ایرانی عمیقاً احساس کند که به سهم خود در اعتلای جامعه‌خویش و در امور مملکت شرکت و مسئولیت دارد". 1 - هدفهای اساسی برنامه پنجم در قالب فلسفه یاد شده هدفهای اساسی برنامه پنجم به ترتیب اولویت به قرار زیر می‌باشد: الف - ارتقاء هر چه بیشتر سطح دانش و فرهنگ و بهداشت و رفاه جامعه. ب - توزیع عادلانه‌تر درآمد ملی و توجه خاص به افزایش سریع سطح زندگی و رفاه گروه‌های کم درآمد. پ - حفظ رشد سریع و مداوم اقتصادی توأم با ثبات نسبی قیمتها و تعادل در موازنه پرداختهای خارجی کشور. ت - تأمین اشتغال مولد در تمام مناطق کشور در حدی که کلیه افرادی که جدیداً وارد بازار کار می‌شوند جذب شوند و بیکاری پنهانی و فصلی قلیل قابل‌ملاحظه یابد. ث - ایجاد تعادل بیشتر بین مناطق مختلف کشور از نظر اقتصادی و اجتماعی. ج - استفاده کامل از ظرفیت‌های تولیدی ایجاد شده در برنامه‌های عمرانی گذشته و افزایش کارآیی در تولید و عرضه کالاها و خدمات در بخش دولتی و خصوصی. چ - بهبود نظام اداری متناسب با عظمت هدفها و آرمانهای ملی و تقویت بنیه دفاعی کشور. ح - حفاظت، احیاء و بهبود محیط زیست. خ - افزایش سهم ایران در تجارت بین‌المللی و حضور بیشتر ایران در بازارهای جدید جهانی با توجه به تخصص‌هایی که ایران جدیداً در زمینه صنایع به‌دست می‌آورد. سازمانهای غیر دولتی نیز این انضباط برنامه‌ای را رعایت خواهند کرد. برای به ثمر رسانیدن این هدفها سه اصل اساسی در سرلوحه کلیه سیاستهای اقتصادی و اجتماعی برنامه پنجم قرار دارد: اول - انضباط برنامه‌ای همانند انضباط نظامی باید توسط کلیه دستگاه‌ها و سازمانهای دولتی دقیقاً رعایت شود. دوم - روحیه انقلابی امساک و صرفه‌جویی و مبارزه با تجمل پرستی باید به عنوان یک رفتار ملی حاکم بر نحوه مصرف وجوه دولتی و شیوه زندگی‌مردم باشد. این اصل مستلزم ایجاد طرز فکر و ارزشهای جدید اجتماعی همراه با وضع قوانین و مقررات خاص است تا بتوان از هزینه‌های تجملی و اتلاف سرمایه ملی جلوگیری به عمل آورد. سوم - باید از هدفها و اصول برنامه دائماً دفاع شود و جز در مواردی که منافع عالیه کشور ایجاب می‌نماید تحت مقتضیات روز هدفها و اصول اساسی‌برنامه دستخوش تغییر نگردد. 2 - سیاستها و خط مشی‌های کلی اقتصادی و اجتماعی نیل به هدفهای عالی برنامه، صرف نظر از مبالغ سرمایه‌گذاری تعیین شده، مستلزم تأمین یک سلسله شرایط و موجباتی است که به صورت سیاستها و خط مشی‌های کلی اقتصادی و اجتماعی در زمینه‌های مختلف مانند جمعیت، توزیع درآمد، نحوه سرمایه‌گذاری، توسعه اعتبارات داخلی و استفاده از‌اعتبارات خارجی، ثبات قیمتها، حمایت از مصرف‌کنندگان، امور مالی و بودجه‌ای، امور اداری، افزایش کارآیی مؤسسات انتفاعی دولت و ارتباطات‌جمعی، در برنامه به شرح زیر تعیین شده است. 1 - 2 - در زمینه جمعیت هدف آن است که تا پایان سال 1370 رشد سالانه جمعیت ایران به حدود نصف میزان فعلی برسد. هدف برنامه پنجم آن است‌که افزایش جمعیت از 31 در هزار در سال 1351 به 26 در هزار در پایان برنامه پنجم تقلیل یابد. بهبود وضع درآمد و رفاه طبقات کم درآمد، گسترش وسائل ارتباط جمعی و ترویج آموزش خصوصاً در جوامع روستایی و در بین گروه‌های کم درآمد‌شهری، توسعه شبکه بهداشت و تنظیم خانواده و نقش روزافزون سپاهیان انقلاب در اشاعه و کاربرد روشهای جدید و مؤثر تنظیم خانواده از سیاستهای‌عمده تقلیل رشد جمعیت خواهد بود. 2 - 2 - در زمینه توزیع عادلانه‌تر درآمد، سیاستهای زیر در تنظیم برنامه منظور شده است: ایجاد اشتغال مولد برای کلیه افرادی که جدیداً وارد بازار کار می‌شوند و تبدیل مشاغل غیر مولد فعلی به مشاغل مولد. سرمایه‌گذاری بیشتر دولت در امور اجتماعی نظیر تأمین مسکن، آموزش درمان، بهداشت و رفاه و تغذیه بهتر گروه‌های کم‌بهره. بالا بردن بازده کشاورزی در واحد سطح و تضمین حداقل قیمت محصولات عمده کشاورزی و عرضه اعتبار، بذر، کود و سایر نهادها به قیمت ارزان. تأکید بر ازدیاد قطب‌های کشاورزی، صنعتی، جهانگردی و فرهنگی در سراسر کشور. توسعه صنایع کوچک در سطح روستاها و شهرک‌ها. اتخاذ سیاست عمران نواحی به نحوی که فاصله رشد اقتصادی و اجتماعی بین نواحی مختلف کشور به تدریج کمتر گردد. تأکید بر سیاست عدم تمرکز خدمات اداری. تأکید بر ارتقاء سطح آموزش فنی و حرفه‌ای کارگران و کشاورزان. جذب بیشتر نیروی انسانی از بخش کشاورزی به سایر بخشهای اقتصادی نظیر صنایع و خدمات. تعیین حداقل دستمزد کارگران بر اساس مایحتاج یا بر اساس تولید ناخالص ملی سرانه. ادامه و گسترش فروش قسمتی از سهام مؤسسات تولیدی به کارکنان آنها. 3 - 2 - در زمینه سرمایه‌گذاری سیاستهای خاص به قرار زیر خواهد بود: افزایش میزان انتقال منابع مالی از بخش دولتی به بخش خصوصی به صورت وام. تشویق بیشتر سرمایه‌گذاران خصوصی که در صنایع کوچک و اشتغال‌زا فعالیت نمایند. تأکید نسبت به جلب سرمایه‌های خارجی در رشته‌های تولیدی و در مواردی که ایران می‌تواند به تکنولوژی کاملاً پیشرفته و بازارهای مطمئن خارجی‌دسترسی پیدا کند و از نظر ارزش افزوده داخلی و ایجاد اشتغال و آموزش و مهارت کارکنان ایرانی نتایج مثبت عاید گردد. در زمینه سرمایه‌گذاریهای دولت از محل اعتبارات عمرانی برنامه پنجم، با توجه به تأکید خاصی که در برنامه نسبت به پیشرفت کشاورزی و صنایع و توسعه اجتماعی به عمل آمده است تغییرات قابل ملاحظه‌ای نسبت به برنامه چهارم داده شده است. در این برنامه سهم اعتبارات کشاورزی متجاوز از‌چهار برابر اعتبارات کشاورزی در برنامه چهارم و سهم بخشهای اجتماعی نزدیک به پنج برابر رقم مشابه در برنامه چهارم می‌باشد در حالی که کل‌اعتبارات عمرانی برنامه پنجم نسبت به برنامه چهارم به حدود 2.8 برابر افزایش یافته است. در بخشهای اجتماعی در درجه اول به برنامه آموزش و پرورش و در درجه دوم به مسکن و بهداشت، درمان و تغذیه اهمیت داده شده است. تأکید روی برنامه‌های اجتماعی به هیچ وجه مانع توسعه‌سرمایه‌گذاری در فعالیتهای تولیدی نخواهد گردید و کل اعتبارات عمرانی در امور تولیدی نسبت به برنامه چهارم متجاوز از دو برابر شده است. در بین‌برنامه‌های تولیدی به ترتیب بخشهای کشاورزی، آب، صنایع و معادن و نیرو و سوخت حائز اهمیت هستند. 4 - 2 - در زمینه استفاده از اعتبارات بانکی داخلی و اخذ وام و اعتبار از خارج از کشور سیاستهای زیر مد نظر می‌باشد: حداکثر استفاده از پس‌انداز بخش خصوصی از طریق فروش اوراق قرضه. توسعه اعتبارات سیستم بانکی متناسب با احتیاجات سرمایه‌ای بخش کشاورزی، صنعت، مسکن فعالیتهای آموزشی، بهداشتی و درمانی و سایر‌فعالیتهای اقتصادی با توجه به نیاز به حفظ ثبات نسبی قیمتها و تعادل موازنه پرداختهای خارجی کشور. تأکید بر اخذ وامهای طویل‌المدت خارجی و پرهیز از اخذ وامهای کوتاه مدت به منظور جلوگیری از افزایش بازپرداخت‌های این نوع وامها در سالهای‌آینده. 5 - 2 - در زمینه قیمتها سیاستهای زیر اعمال خواهد شد: حفظ ثبات نسبی قیمتها از طریق تنظیم سیاستهای مالی، اعتباری و بازرگانی خارجی دولت. در زمینه اجرای سیاست حفظ ثبات نسبی قیمتها دولت‌شدیداً با افزایش غیر معقول قیمتها و تورم مبارزه خواهد کرد. اتخاذ تدابیر لازم در جهت بهبود نسبت قیمت تولیدات کشاورزی به قیمت کالاهای صنعتی به نفع تولیدکنندگان کشاورزی. در مواردی که تولید کالا یا خدمات قانوناً یا عملاً در انحصار مؤسسات دولتی یا مؤسسات خصوصی است (مانند برق، تلفن، حمل و نقل، آب،‌دخانیات، اتومبیل، تلویزیون و غیره) دولت از طریق ایجاد یک یا چند هیأت صلاحیت‌دار دولتی در تعیین قیمت و شرایط فروش کالا یا خدمات و کیفیت آن کنترل و نظارت مستقیم خواهد داشت. 6 - 2 - در زمینه حمایت از منافع مصرف‌کنندگان سیاستهای زیر اعمال خواهد شد: اطلاعات موثق به مصرف‌کنندگان در مورد کیفیت کالاهای ساخته شده و قیمت کالاهای مشابه داده خواهد شد. قوانین موجود ناظر بر عرضه کالاها و خدمات و مجازات کسانی که مصرف‌کنندگان را فریب می‌دهند و یا موجب خطراتی نسبت به سلامتی آنها‌می‌شود اصلاح شده و در صورت لزوم قوانین جدیدی وضع خواهد شد. دستگاه‌های تحقیقاتی و آموزشگاه‌ها جهت آزمایش کیفیت کالاها و استاندارد نمودن آنها، توسعه و تقویت خواهد گردید. 7 - 2 - خط مشی مالی و بودجه‌ای دولت، برنامه پنجم با توجه به گسترش خدمات دولتی و همچنین لزوم تقویت نیروهای دفاعی کشور و بهبود‌وضع کارکنان دولت به شرح زیر تعیین شده است: کوشش مداوم در جهت تجهیز منابع مالی بیشتر و بهبود سیستم وصول مالیاتها و عوارض به عمل خواهد آمد. افزایش کارآیی و سوددهی شرکتها و مؤسسات انتفاعی دولت به منظور کسب درآمد بیشتر برای بودجه کشور مورد تأکید قرار خواهد گرفت. بودجه عادی و عمرانی تلفیق و هماهنگ خواهد شد به طوری که کل اعتباراتی که سالانه از بودجه کل کشور به یک دستگاه دولتی جهت امور جاری و سرمایه‌ای تخصیص داده می‌شود یکجا و در یک موقع مورد رسیدگی دقیق قرار گیرد و در عمل نیز یک سیستم نظارتی قوی جهت نظارت بر اجرای‌بودجه کل کشور ایجاد گردد. 8 - 2 - پیاده کردن و اجرای کامل انقلاب اداری مهمترین هدف سیاست اداری کشور خواهد بود و اصول زیر به عنوان مبنای اقدامات دولت رعایت‌خواهد شد. اجتناب از تراکم و تمرکز کادر اداری در پایتخت از طریق محدود کردن تدریجی کادر اداری مرکز به کسانی که مسئولیت‌های ستادی را انجام می‌دهند و توزیع بقیه کادرهای دولتی بین شهرستانها بر حسب حجم وظائف اجرایی و مقتضیات محلی همراه با واگذاری اختیارات بیشتر به مسئولان ادارات در‌استانها و شهرستانها. ارتقاء سطح اطلاعات و مهارتهای اداری و فنی کارکنان دولت. ارزشیابی کار متصدیان امور با رعایت کامل اصل تشویق و تنبیه. تعمیم استفاده صحیح از ماشینهای کامپیوتر در دستگاه‌های دولتی به عنوان وسیله‌ای برای تصمیم‌گیری و مدیریت صحیح و تسریع کار مردم. در زمینه حقوق و مزایای کارکنان دولت پیشنهاد شده است ترتیباتی اتخاذ شود که برای کار مساوی حقوق مساوی پرداخت گردد و تدریجاً بین حداقل و حداکثر حقوق‌ها تناسب معقولی برقرار شود. همچنین با توجه به افزایش درآمد سرانه در کشور تغییرات متناسب در حقوق و مزایای مستخدمین دولت‌داده شود. تأمین رفاه کارمندان دولت خصوصاً از طریق تشکیل شرکت‌های تعاونی مصرف و مسکن. تجدید نظر در قوانین استخدامی در جهت از بین بردن گرایشهای موجود برای کسب مدارک تحصیلی صرفاً به منظور استخدام یا ارتقاء به مدارج بالاتر‌اداری - هدف آن است که صلاحیت علمی و کاردانی و سوابق تجربی معیار اصلی استخدام یا ارتقاء مقام قرار گیرد و مدارک تحصیلی فقط به عنوان‌یکی از معیارهای استخدام و ارتقاء مد نظر باشد. در مورد مؤسسات انتفاعی اولاً تأکید خاصی نسبت به تشکیل دوره‌های کوتاه مدت آموزش مدیریت برای مسئولان این مؤسسات به عمل خواهد آمد.‌ثانیاً کلیه مؤسسات مزبور موظف خواهند شد که روشهای حسابداری جدید را به کار برند و منظماً ترازنامه و حساب سود و زیان و گزارش عملکرد‌خود را منتشر نمایند. 9 - 2 - در زمینه ارتباط جمعی، با توجه به تأثیر قابل توجهی که وسائل ارتباط جمعی در شکل دادن به افکار جامعه به خصوص کودکان و نوجوانان‌دارد طبق یک برنامه جامع و سنجیده از کلیه این وسائل در راه تحقق هدفهای زیر استفاده خواهد شد: الف - تقویت مبانی وحدت ملی و قومی و فرهنگی و دینی و ایجاد ارتباط فکری بیشتر بین مسئولین امور و مردم در زمینه سیاستهای مهم اقتصادی،‌اجتماعی و فرهنگی. ب - ایجاد انگیزه لازم در مردم برای پذیرش نوآوریها. پ - ایجاد اعتقاد به انضباط، پشتکار و وجدان حرفه‌ای و آماده ساختن مردم به ایفای وظایف اجتماعی و جلب مشارکت فعالانه مردم خصوصاً جوانان‌در امور عمرانی، ضمناً طی برنامه پنجم از کلیه سازمانهای دموکراتیک و مترقی موجود کشور نظیر انجمنهای ده، شهر، شهرستان و استان و لژیون‌خدمتگزاران بشر و سپاهیان انقلاب جهت جلب مشارکت مردم و بسیج جوانان در تنظیم و اجرای برنامه‌های عمرانی استفاده به عمل خواهد آمد. فصل دوم هدفهای کمی و برنامه مالی دولت 1 - هدفهای کمی 1 - 1 - تولید ناخالص ملی، در قالب هدفها و سیاستهای اساسی، تولید ناخالص ملی به قیمتهای جاری با افزایش متوسط سالانه 15.3 درصد از حدود1.149 میلیارد ریال در پایان برنامه چهارم به حدود 2.345 میلیارد ریال در پایان برنامه پنجم خواهد رسید. تولید ناخالص داخلی به قیمت جاری طی‌همین دوره از حدود 1.226 میلیارد ریال به حدود 2.499 میلیارد ریال افزایش می‌یابد. با توجه به اینکه در همین مدت جمعیت کشور از حدود 31.2 میلیون نفر به حدود 36 میلیون نفر می‌رسد تولید ناخالص ملی سرانه از حدود 36.8 هزار ریال (535 دلار) در سال 1351 به حدود 65.1 هزار ریال (947 دلار) در سال 1356 افزایش خواهد یافت. تولید ناخالص داخلی سرانه نیز از39.3 هزار ریال (571 دلار) در پایان برنامه چهارم به حدود 69.4 هزار ریال (1009 دلار) در پایان برنامه پنجم خواهد رسید. جدول شماره (1) تولید ناخالص ملی و اجزاء آن را طی برنامه پنجم نشان می‌دهد. >‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4335 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4335 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4336 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4338 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4340 >‌پاورقی: - این هزینه‌ها برای نگهداشت سطح عملیات امور اقتصادی و اجتماعی و کل هزینه‌های نگهداشت سطح و گسترش عملیات امور‌عمومی و دفاعی می‌باشد. ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4343 الی 4345 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4345 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4346 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4347 >‌پاورقی: نسبت جمعیت فعال کشور به کل جمعیت. ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4348 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4349 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4351 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4353 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4362 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4364 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4370 الی 4373 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4389 الی 4391 >‌پاورقی: تأمین آب مورد نیاز روستاها در فصل عمران روستایی پیش‌بینی شده است. >‌پاورقی: کانال درجه چهارم کانالی است که در روی آن آبگیرهایی تعبیه شده باشد که بر حسب شرایط توپوگرافی بتواند قطعاتی به مساحت بین20 الی 50 هکتار را آبیاری نماید. این کانال معمولاً از کانال درجه سوم و در بعضی مواقع از کانال‌های درجه اول منشعب می‌شود. >‌پاورقی: در مواردی که اراضی زیر سدها به واحدهای کشت و صنعت خصوصی واگذار می‌شود طبق قوانین موجود آبرسانی تا قطعات یک صد‌هکتاری با سرمایه‌گذاری بخش دولتی صورت خواهد گرفت. ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4405 الی 4408 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4424 الی 4432 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4437 الی 4439 >‌پاورقی: این برنامه قبل از سیاست جدید بهره‌برداری از منابع نفتی کشور تهیه گردیده و پیش‌بینی‌های این فصل با توجه به سیاست مذکور اجرا‌خواهد گردید. >‌پاورقی: حداکثر امکان تولید. >‌پاورقی: حداکثر حجم نفت قابل صدور. ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4445 الی 4446 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4452 الی 4454 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4460 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4461 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4463 الی 4465 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4471 الی 4474 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4475 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4476 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4479 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4483 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4486 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4489 الی 4491 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4498 الی 4500 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4507 الی 4509 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4516 الی 4518 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4527 الی 4530 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4531 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4536 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4537 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4538 الی 4540 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4543 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4547 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4549 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4553 الی 4559 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4560 الی 4562 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4566 الی 4568 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4575 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4581 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4590 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4599 الی 4601 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4607 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4608 ‌جدول: دوره 23 - جلد 8 - صفحه 4612
مطالعه را به پژوهش تبدیل کنید

این سند به چه منابعی وصل است؟

دلیل ارتباط‌ها را ببینید، منابع را مقایسه کنید و مسیر مطالعه خودتان را بسازید.

۱ ارتباط ثبت‌شده مقایسه منابع پرونده شخصی
کشف ارتباط‌ها
پرسشی درباره‌ی خلاصه برنامه پنجم عمرانی کشور دارید؟

پرسش رایگان ثبت می‌شود و وکلای عضوِ رستان پاسخ می‌دهند. برای پرونده‌ی مشخص، از وکیلِ تأییدشده‌ی استانِ خودتان مشاوره بگیرید.