کارفرما مکلف است نسبت به شناسایی خطرات و ارزیابی شرایط محیط کار دستگاه های ریخته گری تحت فشار اقدام نموده و اقدامات کنترلی مناسب را به منظور حذف مخاطرات احتمالی به عمل آورد.
کارفرما مکلف است نسبت به شناسایی خطرات و ارزیابی شرایط محیط کار دستگاه های ریخته گری تحت فشار اقدام نموده و اقدامات کنترلی مناسب را به منظور حذف مخاطرات احتمالی به عمل آورد.
کارفرما مکلف است به کارگران متناسب با شرح وظایف، آموزشهای لازم را در زمینه ایمنی کار با دستگاه، تجهیزات، قالب، نگهداری وتعمیرات آنهارا با درنظرگرفتن ملاحظات زیست محیطی موثر بر ایمنی وسلامت محیط کار ارائه دهد.
تعمیر، نگهداری، سرویس، نظافت دستگاه و تجهیزات جانبی آن باید در زمان توقف کامل و مطمئن آنها انجام پذیرد. انجام کلیه امور نصب، راه اندازی، بهره برداری، سرویس، تعمیر و نگهداری دستگاه ها و تجهیزات جانبی ریخته گری تحت فشار باید توسط افراد آموزش دیده و با رعایت دستورالعمل های شرکت سازنده و الزامات قانونی انجام پذیرد.
کارفرما مکلفاست فضای کاری کافی برای کارکرد دستگاه، تعمیر و نگهداری و جابجایی مواد به صورت ایمن را مهیا نماید. تمامی مسیرهای عبور وکف کارگاه باید در وضعیت مناسب باشد و از هر گونه سیال و ضایعات مواد عاری باشد.
کارفرما باید متناسب با نوع کار و خطرات موجود وسایل حفاظت فردی مناسب مطابق با آیین نامه وسایل حفاظت فردی مصوب شورای عالی حفاظت فنی را تهیه و در اختیار کارگران قرار دهد و آموزش های لازم را در خصوص استفاده از این وسایل به آنان ارائه نماید.
برای خروج بخارات خطرناک و ذرات باید از سیستم تهویه موثراستفاده شود.
چنانچه استفاده از نوار نقاله ها یا دیگر سیستم های خارج نمودن قطعه ریختگی ازدستگاه، ایجاد اصلاح در حفاظ ها را اجتناب ناپذیر سازد، کارفرما مسئول جلوگیری از دسترسی به ناحیه خطرناک قالب بوده و باید با استفاده از حفاظ گذاری اضافی ایمن و یا نصب حسگرهایی که حرکت دستگاه را متوقف می کنند ایمنی لازم را تامین نماید.
با توجه به دستورالعمل تعمیرات و نگهداری دوره ای و توصیه سازنده، تعداد و دفعات بازرسی های چشمی و تست های عملکردی از شیلنگ ها باید تعیین شوند. تمامی شیلنگ ها باید برای موارد ذیل بازرسی شوند:
وقتی در عملیات تعمیر و نگهداری نیاز به حرکت اجزاء دستگاه ریخته گری تحت فشار باشد، این حرکت باید در حالت دستی صورت گرفته و سرعت حرکت اجزاء باید کمتر از سرعت کاری آن جزء باشد. هر گونه حرکت که باعث ایجاد خطر برای اپراتور باشد باید به صورت کنترل دو شستی انجام شود.
در زمان آزاد سازی پیستون تزریق گیر کرده در سیلندر تزریق دستگاه های سردکار، ورود به ناحیه قالب ممنوع است، مگر اینکه دستگاه ریخته گری تحت فشار و تجهیزات جانبی آن خاموش و قفل شده باشد.
اگر پس از پایان عمل تزریق قطعه همچنان در قالب گیر کرده باشد برای جدا کردن آن باید ابتدا دستگاه ریخته گری تحت فشارخاموش و قفل شده باشد.
تمامی دستگاه های ریخته گری تحت فشار باید دارای یک لوح مشخصات به شرح ذیل باشند که به شکلی بادوام به آن ها متصل شده باشد:
کارفرما مکلف است شناسنامه برای دستگاه ریخته گری تحت فشار تهیه نماید بصورتیکه مستندات آن الزامات این آیین نامه را رعایت نماید.
حفاظ های ثابت باید بگونه ای نصب شوند که بازکردن آنها نیازمند استفاده از ابزار باشد.
حفاظ های متحرک باید مجهز به اینترلاک باشد.
ناحیه قالب در سمت اپراتور دستگاه ریخته گری تحت فشار باید دارای یک حفاظ باشد تا اپراتور را از خطر سوختگی ناشی از پاشش مذاب، بیسکویت و سطوح داغ، همچنین خطرات ناشی از برخورد و له شدگی محافظت نماید.
ازدسترسی به فضای قالب در حین کار پس از بسته شدن در سمت اپراتور در تمامی جهات باید با استفاده از حفاظ های ثابت یا متحرک جلوگیری شود.
در سمت اپراتور باید به اینترلاک مجهز باشد، بطوریکه تا زمانی که در بسته نشده، تمامی حرکت های خطرآفرین اجزاء دستگاه متوقف بمانند.
با استفاده از روش های ایمن باید از باز شدن در سمت اپراتور، تا زمانی که بیسکویت کاملاً منجمد نشده است یا احتمال پاشش مذاب از درون قالب وجود داشته باشد، جلوگیری گردد.
در دستگاههای ریخته گری تحت فشار که درها بصورت دستی بسته می شوند عمل بسته شد نباید با استفاده از ابزارپایش، تحت نظارت مستمر باشد، بصورتیکه در مواقعی که عمل بسته شدن بدرستی انجام نشود حرکت دستگاه ریخته گری تحت فشار متوقف شده و سیستم هشدار فعال گردد.
در دستگاههای ریخته گری تحت فشار که درها بصورت خودکار حرکت می کنند باید عمل بسته ماندن در،همراه با اعمال نیروی فشاری یا مکانیزم جداگانه ای باشد.
در دستگاه هایی که درسمت اپراتور بصورت دستی بسته می شود، نباید بسته شدن درمنجر به بسته شدن قالب شود.
تمامی دستگاه های ریخته گری تحت فشار باید دارای مکانیزمی باشد تا از بسته شدن ناخواسته قالب در زمانی که درسمت اپراتور کاملاً بسته نشده است و یا زمانی که نیروی ورودی به دستگاه قطع می شود جلوگیری نماید. این مکانیزم باید مجهز به سیستم کنترل باشد تا در زمانی که این مکانیزم به درستی عمل نکند چرخه دستگاه ریخته گری تحت فشار را متوقف کرده و هشدار مربوطه را فعال نماید.
سیستم اینترلاک باید تا زمانی که در سمت اپراتور به طور کامل بسته نشده از عملیات بسته شدن قالب، بسته شدن ماهیچه کشویی، تزریق به جلو و برگشت پران جلوگیری نماید.
در صورتی که اپراتور از کنترل دو شستی استفاده می نماید و یا محل قرارگیری او خارج از منطقه خطرناک باشد، عملیات بسته شدن ماهیچه و برگشت پران می تواند در زمان باز بودن در سمت اپراتور انجام پذیرد.
محل نصب اینترلاک باید بصورتی باشد که احتمال عملکرد تصادفی آن وجود نداشته باشد.
استفاده ازسیستم اینترلاک هیدرولیکی یا پنوماتیکی باید به گونه ای باشد تا بسته نشدن در سمت اپراتور، عمل بسته شدن میز ممکن نبوده و باید از جریان یافتن سیال هیدرولیک یا پنوماتیک به سیلندر مخصوص بستن میز جلوگیری نماید. این سیستم اینترلاکمی تواند به صورت مکانیکی یا الکتریکی فعال شود و باید از بقیه اینترلاکها جدا باشد.
در حالت نیمه خودکار یا خودکار، دستگاه ریخته گری تحت فشار باید مجهز به یک تایمر اختصاصی مستقلبرای جلوگیری از باز شدن قالب ها قبل از انجماد کامل مواد مذاب تزریق شده، باشد.
درهاییکه بصورت خودکار عمل می نماید، باید مجهز به حسگری باشد تا درصورت وجود مانع از ادامه حرکت آنها جلوگیری گردد. بدیهی است بسته شدن مجدد در و شروع به کار دستگاه باید با فرمان مستقیم اپراتور انجام پذیرد.
درسمت مخالف اپراتور دستگاه ریخته گری تحت فشار باید مجهز به اینترلاک باشد، به نحوی که در صورت بسته نشدن آن، کارکرد دستگاه متوقف شود.
باز شدن یا برداشته شدن در سمت مخالف اپراتور در زمان تنظیم قالب و یا تعمیر و نگهداری، به شرطی مجاز است که از کنترل دو شستی استفاده شود و یا محل قرارگیری اپراتور خارج از منطقه خطرناک باشد.
اگر امکان دسترسی به قسمت بالایی دستگاه برای اپراتوری که در حالت عادی در جایگاه کار ایستاده وجود داشته باشد، باید از حفاظ بالایی برای جلوگیری از دسترسی وی به نقاط خطرناک دستگاه و حفاظت در برابر پاشش مذاب استفاده نمود. اگر حفاظ بالایی متحرک باشد باید مجهز به اینترلاک گردد. در این حالت از کار انداختن اینترلاک فقط زمانی مجاز است که دستگاه در وضعیت کنترل دستی بوده و هدف تنظیم نمودن قالب ها باشد.
اگر امکان قرار گرفتن شخص بین حفاظ های ناحیه قالب و فضای قالب وجود داشته باشد، در این حالت باید سیستم توقف اضطراری بسادگی در این منطقه قابل دسترسی باشد.
اگر موقعیت قرارگیری اپراتور به نحوی است که در هنگام آغاز چرخه خودکار، فضای قالب را به وضوح می بیند، اپراتور باید از کنترل دو شستی و یا با حفظ فاصله ایمن، از کنترل تک شستی استفاده نماید.
اگر موقعیت قرار گیری اپراتور به نحوی است که در هنگام آغاز چرخه خودکار، فضای قالب را به وضوح نمی بیند، یکی از تجهیز ات زیر باید برای وی فراهم گردد:
در این حالت باید از یک مدار پایش عملیات استفاده گردد تا عملکرد هر یک از دکمه های فشاری چک شود و در صورت انجام ناصحیح عملیات و یا عدم رعایت ترتیب آن، چرخه عملیات دستگاه متوقف گردد.
فضای زیر قالب در ماشین ریخته گری تحت فشار باید به نحوی حفاظ گذاری و ایمن شده باشد که از سمت اپراتور و سمت مخالف آن امکان دسترسی به فضای قالب وجود نداشته باشد (مطابق شکل 1).
نقاط دیگری که امکان گیر افتادن اپراتور در آنها وجود داشته و در این آیین نامه ذکر نشده اند نیز باید با نصب حفاظ و یا استفاده از یک دستورالعمل انجام کار، ایمن شوند. اگر از حفاظ های متحرک بدین منظور استفاده می گردد آنها باید اینترلاک گردد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ [1] -Acknowledgement
اگر از سیستم کشنده خودکار تایبار استفاده می شود، به جهت جلوگیری از خطرات ناشی از گیرکردن افراد مابین تایبار و میز دستگاه و همچنین سوختگی ناشی از پاشش مذاب در نتیجه عدم تعادل نیروی اعمالی تایبار به قالب، تایبار باید در موقعیت خود بصورت صحیح محکم گردیده و بصورت مکانیکی به منظور اطمینان از کارکرد درست، اینترلاک شده باشد.
در کلیه دستگاه های ریخته گری تحت فشار، میل تزریق باید با استفاده از تمهیدات ایمنی مناسب به نحوی ایمن شود که از خطرات ناشی از تماس اپراتور با اجزاء سیستم تزریق و پاشش فلز مذاب، به واسطه عمل تزریق جلوگیری نماید.
دستگاه های ریخته گری تحت فشار با سیلندر تزریق عمودی باید با استفاده از تمهیدات ایمنی مناسب به نحوی ایمن شوندتا پرسنل از خطرات زیر در امان باشند: 1ـ نقاط با امکان خطر ضربه و له شدگی ناشی از حرکت پیستون در سیلندر تزریق و تجهیزات مربوط به آن. 2ـ مناطق زیر سیلندر تزریق که احتمال پاشش مذاب و سوختگی در آن ها وجود دارد.
خطرات ناشی از انرژی ذخیره شده حاصل از تحت فشار قرار گرفتن روغن هیدرولیک توسط گاز نیتروژن در مکانیزم انباره (آکومولاتور) تزریق، دستگاه باید از طریق آزاد کردن انرژی و یا ایجاد مکانیزم قفل شدن سیلندر تزریق و جلوگیری از حرکت آن، ایمن گردد.
پیستون تزریق در دستگاه ریخته گری تحت فشار باید مجهز به اینترلاک باشد تا از تزریق فلز مذاب، وقتی که دستگاه قفل نشده است جلوگیری نماید.
وقتی که از کنترل دو شستی در دستگاه ریخته گری تحت فشار استفاده می شود موارد زیر باید رعایت گردد:
مدار اینترلاک در کنترل دستگاه باید دارای شرایط زیر باشد:
در زمان قطع برق حفاظ های ایمنی باید همچنان در جای خود ثابت بماند بگونه ای که اطمینان حاصل شود که قطع برق منجر به بروز خطر برای اپراتور نمی گردد. حفاظ های ایمنی باید به شکلی طراحی شوند که قطع برق منجر به بروز شرایطی مشابه با توقف اضطراری گردد و بلافاصله انرژی (حاصل از تحت فشار قرار گرفتن روغن هیدرولیک توسط گاز نیتروژن) قسمت هایی از دستگاه که قابلیت ایجاد خطر دارد، تخلیه گردد.
تمامی دستگاه های ریخته گری تحت فشار باید مجهز به سیستمی باشد که در صورت بروز قطعی ناخواسته برق در هر حالتی (خودکار یا دستی) و وصل مجدد آن از حرکات مخاطره آمیز ممانعت نماید. این سیستم باید باعث تخلیه انرژی در مدارهای وابسته همانند تجهیزات جانبی شده و مانع از شروع به کار ناخواسته گردد.
عملکرد توقف اضطراری باید بصورت تک مرحله ای توسط هر فرد امکان پذیر باشد و علاوه بر اجرای ماده 43باید دارای مشخصات زیر هم باشد:
مدار اینترلاک دستگاه های ریخته گری تحت فشار باید به گونه ای باشد تا در مقابل صدمات فیزیکی و شیمیایی مقاوم بوده و امکان از کارانداختن آنها غیرممکن باشد.
سیستم ارتینگ باید مطابق آیین نامه سیستم اتصال به زمین (ارتینگ) تعبیه گردیده و بدنه فلزی کلیه دستگاه ها و تجهیزات الکتریکی به آن وصل شود.
مدار ورود برق به دستگاه ریخته گری تحت فشار باید در یک تابلوی ایمن قفل دار، تعبیه شود.
استفاده از تجهیزات تکمیلی محافظ در برابر اضافه جریان در مدار اصلی نباید جایگزینی برای تجهیزات محافظ در مدارهای فرعی شود.
شیلنگ های مورد استفاده برای فشار بالاتر از 50 بار ( PSI 725 ) و اتصالات آن ها باید به صورتی مهار شده باشد که از جدا شدن ناخواسته و رها شدن آن ها جلوگیری گردد.
سیستم هیدرولیک انباره ها (آکومولاتورها) باید مطابق مشخصات سازنده مهار و شارژ شود. انباره های شارژشده باید دارای علائمی مبنی بر وجود خطر بالقوه باشد.
در انباره ها در صورت قطع برق یا توقف اضطراری باید تمامی انرژی هیدرولیک به طور خودکار یا دستی و به صورت کنترل شده، تخلیه شود.
تمامی حرکت های خطرآفرین در حالت دستی باید دارای حداکثر سرعتی کمتر از سرعت کامل دستگاه باشد. هر حرکتی که تولید خطر برای اپراتور می کند باید دارای کنترل دو شستی باشد.
استفاده از درهای معیوب در دستگاه های ریخته گری تحت فشار ممنوع است.
در جایگاه کار دستگاه های ریخته گری تحت فشار که امکان سقوط افراد، ابزار و تجهیزات از آنها وجود دارد، نصب حفاظ الزامی است.
تمامی تجهیزات جانبی دستگاه های ریخته گری تحت فشار باید دارای مدار توقف اضطراری بوده که به صورت سری با مدار توقف اضطراری دستگاه عمل نماید. باید از امکان توقف دستگاه و خاموش کردن آن در مدار سیستم توقف اضطراری دستگاه ریخته گری تحت فشار اطمینان حاصل شود.
استفاده از تایمر ها به جای اینترلاک ها برای کنترل دستگاه ریخته گری تحت فشار یا تجهیزات جانبی آن ممنوع است.
راه اندازی مجدد دستگاه ریخته گری تحت فشار نباید بطور خودکار منجر به راه اندازی مجدد تجهیزات جانبی آن شود. الزامات ایمنی قالب
ابعاد قالب باید متناسب با میز دستگاه و به نحوی انتخاب شود که از فضای بسته شدن قالب بزرگتر نباشد.
درقالب هایی که دارای سیستمهای پران و کشویی فنردار هستند باید حفاظ هایی بر روی تمام این مکانیزم ها وجود داشته باشد، به نحوی که در اثر پرتاب قطعات شکسته شده یا فنرها خطری ایجاد نگردد. در قالب هایی که دارای فنرهایی با انرژی زیاد هستند باید علائم خطر نصب شده باشد.
وزن قالب باید روی آن حک شده باشد تا در زمان حمل و نقل آن از اعمال بار اضافه بر ظرفیت به تجهیزات حمل و نقل قالب جلوگیری شود.
قالب باید به صورتی طراحی شده باشد تا در زمان نصب به صورت محکم به میز متصل گردد.
قالب ها و اجزاء آن باید دارای تمهیداتی برای آسان نمودن حمل و نقل باشد.
دستورالعمل ایمن حفاظت در برابر هر ناحیه ای از قالب که احتمال خطر برخورد و گیر ناشی از تنظیم و جابجایی در آن وجود دارد باید توسط کارفرما تهیه و به کار گرفته شود.
پاشش در قالب باید توسط حفاظی در ناحیه خط جدایش ایمن گردد. در ضمن کانال های خروج هوا تعبیه شده درون قالب باید بصورتی در قالب طراحی شوند که مانع از پاشش مواد به سمت اپراتور گردد.
در صورت وجود سیستم تعویض قالب در دستگاه ریخته گری تحت فشار، امکان کار در ناحیه قالب با درها و حفاظ های باز با حفظ شرایط زیر مجاز می باشد:
تمامی تجهیزات جانبی باید توسط اینترلاک ایمن گردد. هرگونه نصب تجهیز جانبی که باعث حذف موارد ایمنی دستگاه شود باید توسط یک یا چند مورد از موارد زیر جایگزین شود:
نصب هرگونه تجهیزات جانبی نباید در سیستم کارکرد ایمنی دستگاه ایجاد اختلال نماید.
در صورت استفاده از حفاظ پیرامونی به جای در سمت اپراتور یا در سمت مخالف اپراتور، در دسترسی حفاظ پیرامونی باید به اینترلاک تجهیز شده باشد. به علاوه، باید در حفاظ پیرامونی در موارد زیر قفل شده باشد:
در دستگاه هایی که درهای آنها توسط اپراتور بسته می شود، باید مکانیزمی جهت جلوگیری از کارکرد دستگاه در حالت خودکار، در صورت باز شدن درها، در نظر گرفته شده باشد.
وقتی از سیستم انتقال مذاب استفاده می شود از یک حفاظ پیرامونی طراحی شده برای جلوگیری از خطرات سوختگی ناشی از حرارت، سرعت و مقدار مذاب باید استفاده شود. تمامی حفاظ ها باید مجهز به اینترلاک بوده و به صورتی باشدکه هرگونه حرکت خطر آفرین سیستم انتقال و تحویل مذاب و دستگاه ریخته گری تحت فشار را متوقف نماید.
وقتی از سیستم روانکاری قالب استفاده می شود، باید برای جلوگیری از مخاطرات له شدگی برخورد و سوختگی و یا دیگر مخاطرات از حفاظ استفاده نمود.
قبل از به کارگیری سیستم خودکار روانکاری قالب، حداقل یکی از الزامات زیر باید احراز شود:
وقتی از سیستم قطعه گیر خودکار استفاده می شود، برای جلوگیری از مخاطرات برخورد، له شدگی و سوختگی و یا دیگر مخاطرات باید از حفاظ پیرامونی استفاده شود.
در سیستم روانکاری قالب، در صورت استفاده از ماده روانکار قابل اشتعال، باید با استفاده از روش هایی ایمن، از اسپری شدن سیال قابل احتراق بر روی سطح حوضچه مذاب در کوره و منابع تولید گرما در زمان سوراخ یا خراب شدن لوله های حاوی سیال جلوگیری نمود.
قبل از به کارگیری سیستم خودکار قطعه گیر، حداقل یکی از الزامات زیر باید احراز شود:
در صورتیکه به وجود اپراتور در جایگاه کار نیاز نباشد، استفاده از یک حفاظ پیرامونی اینترلاک شده به جای در سمت اپراتور زمانی مجاز است که دستگاه ریخته گری تحت فشار مجهز به تجهیزات جانبی باشد.
با عنایت به ماده 88 قانون کار جمهوری اسلامی ایران، کلیه اشخاص حقیقی یا حقوقی که به ساخت یا ورود و عرضه ماشین ها، دستگاه ها و تجهیزات مشمول این آیین نامه می پردازند مکلف به رعایت موارد ایمنی و حفاظتی مناسب می باشد.
به استناد مواد 91 و 95 قانون کار جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت رعایت مقررات این آیین نامه بر عهده کارفرمای کارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه بدلیل عدم توجه کارفرما به الزامات قانونی، مکلف به جبران خسارات وارده می باشد. این آیین نامه مشتمل بر سه فصل و 78 ماده و 4 تبصره و ضمایم آن به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ1396/10/04 شورای عالی حفاظت فنی تهیه و در تاریخ 1397/03/05 به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده است. آیین نامه مذکور جایگزین مواد 15 الی 18 آیین نامه حفاظتی پرس های تزریقی (پلاستیک و دایکست) که در تاریخ 1374/03/04 توسط شورای عالی حفاظت فنی تهیه گردیده، می شود. ضمایم
دلیل ارتباطها را ببینید، منابع را مقایسه کنید و مسیر مطالعه خودتان را بسازید.
پرسش رایگان ثبت میشود و وکلای عضوِ رستان پاسخ میدهند. برای پروندهی مشخص، از وکیلِ تأییدشدهی استانِ خودتان مشاوره بگیرید.