روایتی مستند از یک زندگی اثرگذار
مؤلف «روحالقوانین» — کسی که تفکیک قوا را از یک مشاهدهٔ تاریخی به یک اصلِ ساختاری بدل کرد؛ اصلی که امروز در متنِ تقریباً هر قانون اساسیِ جهان، از جمله قانون اساسی ایران، نشسته است.
ادامه مطلب
فلسفهٔ حقوق، حقوق اساسی
مؤلف «روحالقوانین» — کسی که تفکیک قوا را از یک مشاهدهٔ تاریخی به یک اصلِ ساختاری بدل کرد؛ اصلی که امروز در متنِ تقریباً هر قانون اساسیِ جهان، از جمله قانون اساسی ایران، نشسته است.
آغاز آشنایی با میراث مونتسکیو: روحالقوانین (De l’esprit des lois)
مؤلف «روحالقوانین» — کسی که تفکیک قوا را از یک مشاهدهٔ تاریخی به یک اصلِ ساختاری بدل کرد؛ اصلی که امروز در متنِ تقریباً هر قانون اساسیِ جهان، از جمله قانون اساسی ایران، نشسته است.
ادامه مطلب
تولد در بردو
دوره فعالیت و اثرگذاری
روحالقوانین (De l’esprit des lois)
درگذشت
اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از تفکیک قوا سخن میگوید؛ اصل پنجاهوهفتم قوای سهگانه را نام میبرد. سرچشمهٔ این تقسیم، متنی است که در ۱۷۴۸ در فرانسه منتشر شد.
شارل-لویی دو سکوندا، بارون دو مونتسکیو، در ۱۶۸۹ نزدیک بردو زاده شد و در ۱۷۵۵ درگذشت. خودش سالها رئیس پارلمان بردو — یعنی یک نهاد قضایی — بود، و همین تجربهٔ عملی در نگاهش به قدرت دیده میشود.
De l’esprit des lois (۱۷۴۸) حاصل حدود بیست سال کار است. برخلاف عنوانش، کتابی دربارهٔ مواد قانونی نیست؛ دربارهٔ این است که چرا قوانین در جوامع مختلف متفاوتاند — و پاسخش را در اقلیم، اقتصاد، دین، رسوم و شکل حکومت میجوید.
مشهورترین بخش کتاب، تحلیل او از قانون اساسی انگلستان است. مونتسکیو سه کارکرد را از هم جدا میکند — قانونگذاری، اجرا، و قضاوت — و استدلال میکند که اگر اینها در یک دست جمع شوند، آزادی از بین میرود.
نکتهٔ ظریفِ استدلال او این است که بر فضیلتِ
نکتهٔ تاریخی: توصیف او از انگلستان چندان دقیق نبود؛ نظام انگلیسی آنقدرها تفکیکشده نبود. ولی ایده از توصیف مستقل شد و راهش را به قانون اساسی آمریکا (۱۷۸۷) و از آنجا به بیشترِ قانونهای اساسیِ جهان باز کرد.
مسیرهای موضوعی برای ادامه مطالعه در تالار مشاهیر.