روایتی مستند از یک زندگی اثرگذار
مؤلف «حقوق جنایی» سهجلدی و دادستان کل کشور — کسی که مفاهیم بنیادین حقوق جزای عمومی، از عنصر روانی تا مسئولیت کیفری، را در زبان فارسی مستقر کرد.
ادامه مطلبحقوق جزا، حقوق جنایی
مؤلف «حقوق جنایی» سهجلدی و دادستان کل کشور — کسی که مفاهیم بنیادین حقوق جزای عمومی، از عنصر روانی تا مسئولیت کیفری، را در زبان فارسی مستقر کرد.
آغاز آشنایی با میراث عبدالحسین علیآبادی: حقوق جنایی (سه جلد)
مؤلف «حقوق جنایی» سهجلدی و دادستان کل کشور — کسی که مفاهیم بنیادین حقوق جزای عمومی، از عنصر روانی تا مسئولیت کیفری، را در زبان فارسی مستقر کرد.
ادامه مطلبتولد
دوره فعالیت و اثرگذاری
حقوق جنایی (سه جلد)
درگذشت
هر بحثی در حقوق جزای ایران که به «عنصر روانی»، «رابطهٔ سببیت» یا «موانع مسئولیت کیفری» میرسد، در زبان فارسی از جایی میآید که عبدالحسین علیآبادی آن را بنا کرد.
در ۱۲۷۷ زاده شد. استاد دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران بود و وکالت دادگستری هم میکرد. در سالهای ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ عضو هیئت خلع ید از شرکت نفت ایران و انگلیس در دولت محمد مصدق بود — یکی از پروندههای حقوقیِ سرنوشتسازِ تاریخ معاصر ایران. از ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۲ دادستان کل کشور بود. در ۱۳۶۶ درگذشت.
حقوق جنایی در سه جلد، که بهترتیب به کلیات، جرم، و مسئولیت کیفری میپردازد. تقسیمبندیِ همین سه جلد، خودش یک اظهارنظر است: جرم را پیش از مسئولیت میگذارد، یعنی نخست باید ثابت شود عملی جرم است و سپس پرسیده شود چه کسی مسئول آن است.
حقوق جزای سنتی بر «عمل و مجازاتِ آن» متمرکز بود. آنچه علیآبادی در متن فارسی مستقر کرد، جابهجاییِ مرکز ثقل به سمتِ مسئولیت بود: پرسش از اراده، از قصد، از وضعیت روانی مرتکب، و از عواملی که مسئولیت را برمیدارند یا سبک میکنند.
این همان چارچوبی است که امروز در قانون مجازات اسلامی — در مواد مربوط به جنون، اکراه، اشتباه و صغر سن — قابلمشاهده است. متنِ این مواد را در قانون مجازات اسلامی میتوان خواند.
مسیرهای موضوعی برای ادامه مطالعه در تالار مشاهیر.